Aziz Valentin

Nehir

Nehir

Bölüm Yöneticisi
Bugün 14 Şubat
Batı aleminin “Aziz Valentin Günü” (St. Valentine’s Day). Bugün Türkiye’de de coşku ile kutlanıyor.

Tarihin derinlerinden bugüne intikal eden bu özel günü bizler
“Sevgililer Günü” adıyla kutluyoruz. Eksik olan
bu özel günün anlamı ve sebebi hakkındaki bilgimiz.

Her gelenek bir dinin eseridir. Öyleyse “hangi tanrı ve hangi din?” diye sormamız gerekir.

Birbirinden farklı efsaneler var; en meşhuru: Roma’da zalim bir imparator olan II. Claudius tahttadır. Bir gün bir ferman yayınlar ve askerlerin evlenmesini yasaklar. Sebep
bekar askerlerin evlilere göre daha iyi savaştıklarına inanmasıdır. Valentine isimli iyi kalpli bir rahip bu yasağı dinlemez. Gizlice askerlerin nikahını kıymaya devam eder. Claudius durumu öğrenince
papaz 14 Şubat 269’da yakılarak idam edilir. Genç sevgililere karşı yüreği şefkatle dolu bu rahibin ölüm günü
bütün çiftlere adanır.

İkinci efsane
bugüne dair oluşmuş bir âdete ışık tutuyor. Yine antik çağlarda Valentine hapiste gardiyanın kızına âşık oluyor. İdam edileceği gün
kızcağıza kısa bir ilan-ı aşk notu yazar ve altına şu imzayı atar: “Senin Valentine’inden”. Bu ibare daha sonra bütün âşıkların sevgiliye arzlarının altına koydukları imzanın kalıbı olur ve “Valentin selamı” olarak yerleşir.

Aslında gerçek
bu efsanelerden çok farklı. Eski bir pagan geleneği
Kilise tarafından Hıristiyanlaştırılmaktadır. Eski Roma’da “Lupercalia” adında bir festival var. Şubat ayının tam ortasına tesadüf ediyor. Pagan inancına göre 14 Şubat
tabiatın tekrar uyanmasının
yani Bahar’ın başlangıcı kabul ediliyor. Bu kabulün arkasında da kuşların aşk mevsiminin başlangıcı var. Rumî takvimi Miladî takvim ile eşlersek
bizim mart kedileri de bu aya tekabül ediyor. Bu festival
Romalı tabiat tanrısı Faunus’a ithaf ediliyor. Romanın kurucuları olan Romus ve Romulus’a bir dişi kurdun annelik yaptığı efsanesinin geçtiği kutsal mağara önünde keçiler ve köpekler kurban ediliyor. Keçi canlanmayı
köpek de üretkenliği temsil ediyor. Aynı festivalde
Romalı genç kızlar ve delikanlılar bir araya geliyor. Normal hayatta birbirinden uzak yaşayan gençler
bu festival günü yan yana gelebiliyor. Her genç kızın adı bir kağıt parçasına yazılıyor ve çömleğe atılıyor. Sonra piyango çekiliyor. Delikanlı hangi ismi çekerse akşama kadar o genç kıza refakat ediyor. Bu refakatlerin bazıları evlilikle neticeleniyor. Bu gelenek ile
yine bizdeki pagan kaynaklı hıdrellez ve newruz kutlamaları arasında bir fark yok. Aynı şeyi
tabiatın uyanışını
üretkenliği temsil ediyorlar.

498’de yani tam iki asır sonra Papa Gelasius
pagan Roma âdeti ile St. Valentine’i birleştiriyor ve 14 Şubat’ı “St. Valentin Günü” olarak ilan ediyor. Kilisenin resmileştirdiği bu gün orta çağlar boyunca uzun yüzyıllar kış uykusuna yattıktan sonra 18. yüzyıl başlarında yeniden canlanıyor. Bu tarihlerde sevgililer
14 Şubat gününde küçük not ve hatıra alışverişinde bulunmaya başlıyorlar. Günün anlam ve önemi küçük kağıtlara sevgililerin karşılıklı olarak yazdıkları duygu ve sevgi ifade eden notlara odaklanıyor. Yüzyıl ortalarında basılı kartlar devreye giriyor. Postanın yaygınlaşması ve ucuzlaması ile bu kartlar da yaygınlık kazanıyor. 1840 yılı
bir dönüm noktası oluyor. Ester A. Howland isimli biri
ilk Valentine kartını basarak
bu geleneği bir endüstriye dönüştürüyor. Mutlaka dinî bir geleneğe veya ritüele dayanan bu tür kutlamalar için şayet hâlâ bir din ve tanrı aramamız gerekiyorsa
çok tanrılı dinlerden biri olan “serbest pazar tanrısı”na ve “piyasa ekonomisi dini”ne müracaat etmemiz gerekiyor. Aşkları ve sevgileri bile standartlaştırıp basit bir tüketim aaaaı haline getiren
sıradanlaştıran ve kitleleştiren serbest piyasa dışında
bize bu gün hakkında mesaj veren başka bir kaynak yok.

Aşkın
sevginin
sadakatin ve birlikte yaşanacak hayatın kendisi de tüketilebilen bir aaaaya dönüşüyor böylelikle. Derin duyguların
bağlılıkların ifade edileceği
özenle saklanacak mektupların yerini; değeri fiyatıyla ölçülen hediyeler alıyor. Şiirin
sanatın
ruhumuzu sarıp sarmalayan estetik kayguların yaşamasına
serbest piyasanın acımasız kuralları izin vermiyor. Koskoca bir yılda
“bir güne sığdırılan aşk” kaç günde tüketilir?

Cenab-ı Hak
cümle sevgilileri şu sahte piyasa tanrısının aaaalaşmış aşklarından korusun.

MÜMTAZ’ER TÜRKÖNE
 
C

Compagno

Yeni Üye
Türkiye'de kutlanmasını yanlış buluyorum. Çünkü bir Hristyan'dır ve bizim inancımıza göre Müslüman olmayan toplumların yortularını taklit etmemiz çok yanlıştır.
Bir hadis: ''Kim bir kavmi taklit ederse onlardandır.''
 
Üst