Bitki çayları nasıl hazırlanmalı ?
\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n \r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n Eskiden büyük şehirlerde adaçayı gibi değişik isimler veriyorlar.
\n
\n
\n
\nAdaçayı: Güneybatı Anadolu\'da ve özellikle Muğla çevresinde "adaçayı" (Salvia triloba) bitkisinin yapraklı dalları çay hazırlamada kullanılıyor. Bitkiye ve hazırlanan çaya adaçayı adı veriliyor.
\n
\n
\n
\nAdaçayı küçük bir dal çay bardağına konup üzerine kaynar su ilave ediliyor ve bu şekilde servis yapılıyor. Yerel halk buna "dallı" adını veriyor. Müşteri istediği renk ve koku ortaya çıkınca dalı çıkarıyor. İkinci şekilde hazırlanan adaçayının kokusu daha hafif ve içimi daha hoş oluyor.
\n
\n
\n
\nYaprakları yüzde üç civarında uçucu yağın yanında flavonoitler ve triterpenik yapıda maddeler taşıyor. Koku taşıdığı uçucu yağda bulunan sineol adlı maddeden ileri geliyor.
\n
\n
\n
\nSoğuk algınlığında terletici fazla tutulursa acı maddeler de suya geçiyor ve içimi zorlaşıyor .
\n
\n
\n
\nAdaçayını dal halinde aktarlarda süzen torbalarda büyük alışveriş merkezlerinde bulmak mümkün.
\n
\n
\n
\nDağ (yayla) çayı: Anadolu\'da çay olarak en çok kullanılan bitki gruplarından biri de Sideritis türleri. Bu bitkiler Balıkesir çevresinden Kahramanmaraş\'a kadar bütün kıyı şeridinde ülkemizde yaygın olarak genellikle orman altında veya orman açıklıklarında yetişiyor.
\n
\n
\n
\nBu türlerden S. congesta tadı ve içimiyle son derece hafif olma özelliği taşıyor. Anadolu\'da çok sayıda Sideritis türü çay hazırlamak amacı ile kullanılıyor.
\n
\n
\n
\nSideritis türlerinde yapılan kimyasal çalışmalarda soğuk algınlığında ve idrar artırıcı olarak kullanılıyor.
\n
\n
\n
\nKekik: Anadolu\'da yetişen kekiklerin bir kısmı halk tarafından taze veya kurutulmuş halde çay olarak içiliyor. Halk değişik cinslere (Thymus taşıdığı uçucu yağda bulunan karvakrol ve timol adlı maddelerden alıyor. İşte bunlar arasında en çok kullanılanları:
\n
\n
\n
\nZahter: Thymbra spicata\' nın kurutulmuş yaprak ve çiçekleri Gaziantep ve Kahramanmaraş çevresinde çay olarak içildiği gibi baharat olarak da yaygın bir şekilde kullanılıyor.
\n
\n
\n
\nZahter yüzde 1-2 arasında uçucu yağ taşıyor. Bu uçucu yağın mühim bir kısmı karvakrol adı verilen bir madde. Bu madde suda da çözündüğü için öksürükte kullanılması tavsiye ediliyor.
\n
\n
\n
\nTaş aş ve limon kekiği: Anadolu\'da Origanum vulgare\'nin değişik alt türleri bulunuyor. Bu bitkiler yetiştikleri bölgelerde çay olarak içilmelerinin yanında değişik rahatsızlıklara karşı halk ilacı olarak da kullanılıyor. Bunlardan birinin toprak üstü kısımları Isparta civarında Toros dağlarındaki köylerde çay olarak içiliyor. Bitkiye de yetiştiği toprak çeşidine ve kullanılışına bağlı olarak "taş kekiği" veya " aş kekiği " adı veriliyor. Bir başka alt tür ise "güve otu" veya "güvey otu" adı ile çay gibi içiliyor.
\n
\n
\n
\nAnadolu\'da köylüler genellikle çevrelerinde yetişen Thymus türlerini toplayarak çay olarak içiyorlar. Thymus türleri çoğunlukla karvakrol bulunan bir uçucu yağ taşıdığı için kuvvetli kekik kokusuna sahip.
\n
\n
\n
\nOrta ve Güney Anadolu\'da yetişen Thymus spyleus ise taşıdığı limon kokulu uçucu yağdan dolayı diğer kekiklere benzemiyor ve "limon kekiği" adıyla Beyşehir civarındaki köylerde çay olarak içiliyor.
\n
\n
\n
\nHalk ilacı çaylar: Anadolu\'da çok sayıda Thymus ve Origanum türü yetişiyor. Thymus türlerinin önemli bir kısmı halk ilacı olarak kullanılıyor. Origanum türlerinden ise halk ilacı ve çay olarak kullanılanları da bulunuyor.
\n
\n
\n
\nAlanya\'nın Deretürbenas Yaylası\'nda kurutulduktan sonra çay olarak içiliyor. Her ikisinden de içimi çok hoş çaylar yapılıyor.
\n
\n
\n
\nYabani nane: Batı Anadolu\'da bazı yabani nane (Mentha) türleri de çay gibi içiliyor. Bunlardan en ünlüsü tıbbi nanede bulunan mentolden daha hafif olduğu için filisginden hazırlanan çayların da kokuları daha hafif ve içimi kolay oluyor.
\n
\n
\n
\nNane ruhu: Kokusu naneye benzeyen bir başka bitki de Ziziphora tauric. Bu bitki "nane ruhu" diye isimlendiriliyor ve Isparta Aydın civarında çay olarak içiliyor. Bu bitkinin uçucu yağı da pulegon bakımından zengin ve içimi hoş.
\n
\n
\n
\nGüney Anadolu\'da Stachys lavandulifolia bitkisinin toprak üstü kısımları "tüylü çay" adı altında kullanılıyor. Hafif kokusu taşıdığı uçucu yağdan ileri geliyor.
\n
\n
\n
\nAnadolu\'da çay olarak kullanıldığını tespit ettiğimiz 50-60 kadar bitki bulunuyor. Bu yazıda bunlardan sadece bir kaçını sizlere tanıtmak ve dikkatinizi çekmek istedim.
\n
\n
\n
\nAnadolu\'da yaptığınız gezilerde pazarlarda satılan otlara daha dikkatli bakmanız ve yerel ürünler satan dükkanlara uğramanız bunlardan birkaçını bulmanıza yeter. Bu keşifleriniz yeni bir damak zevkiyle birlikte misafirlerinizi değişik bir lezzetle tanıştırma aaafini de tattırır.
\r\n
\r\n\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n Eskiden büyük şehirlerde adaçayı gibi değişik isimler veriyorlar.
\n
\n
\n
\nAdaçayı: Güneybatı Anadolu\'da ve özellikle Muğla çevresinde "adaçayı" (Salvia triloba) bitkisinin yapraklı dalları çay hazırlamada kullanılıyor. Bitkiye ve hazırlanan çaya adaçayı adı veriliyor.
\n
\n
\n
\nAdaçayı küçük bir dal çay bardağına konup üzerine kaynar su ilave ediliyor ve bu şekilde servis yapılıyor. Yerel halk buna "dallı" adını veriyor. Müşteri istediği renk ve koku ortaya çıkınca dalı çıkarıyor. İkinci şekilde hazırlanan adaçayının kokusu daha hafif ve içimi daha hoş oluyor.
\n
\n
\n
\nYaprakları yüzde üç civarında uçucu yağın yanında flavonoitler ve triterpenik yapıda maddeler taşıyor. Koku taşıdığı uçucu yağda bulunan sineol adlı maddeden ileri geliyor.
\n
\n
\n
\nSoğuk algınlığında terletici fazla tutulursa acı maddeler de suya geçiyor ve içimi zorlaşıyor .
\n
\n
\n
\nAdaçayını dal halinde aktarlarda süzen torbalarda büyük alışveriş merkezlerinde bulmak mümkün.
\n
\n
\n
\nDağ (yayla) çayı: Anadolu\'da çay olarak en çok kullanılan bitki gruplarından biri de Sideritis türleri. Bu bitkiler Balıkesir çevresinden Kahramanmaraş\'a kadar bütün kıyı şeridinde ülkemizde yaygın olarak genellikle orman altında veya orman açıklıklarında yetişiyor.
\n
\n
\n
\nBu türlerden S. congesta tadı ve içimiyle son derece hafif olma özelliği taşıyor. Anadolu\'da çok sayıda Sideritis türü çay hazırlamak amacı ile kullanılıyor.
\n
\n
\n
\nSideritis türlerinde yapılan kimyasal çalışmalarda soğuk algınlığında ve idrar artırıcı olarak kullanılıyor.
\n
\n
\n
\nKekik: Anadolu\'da yetişen kekiklerin bir kısmı halk tarafından taze veya kurutulmuş halde çay olarak içiliyor. Halk değişik cinslere (Thymus taşıdığı uçucu yağda bulunan karvakrol ve timol adlı maddelerden alıyor. İşte bunlar arasında en çok kullanılanları:
\n
\n
\n
\nZahter: Thymbra spicata\' nın kurutulmuş yaprak ve çiçekleri Gaziantep ve Kahramanmaraş çevresinde çay olarak içildiği gibi baharat olarak da yaygın bir şekilde kullanılıyor.
\n
\n
\n
\nZahter yüzde 1-2 arasında uçucu yağ taşıyor. Bu uçucu yağın mühim bir kısmı karvakrol adı verilen bir madde. Bu madde suda da çözündüğü için öksürükte kullanılması tavsiye ediliyor.
\n
\n
\n
\nTaş aş ve limon kekiği: Anadolu\'da Origanum vulgare\'nin değişik alt türleri bulunuyor. Bu bitkiler yetiştikleri bölgelerde çay olarak içilmelerinin yanında değişik rahatsızlıklara karşı halk ilacı olarak da kullanılıyor. Bunlardan birinin toprak üstü kısımları Isparta civarında Toros dağlarındaki köylerde çay olarak içiliyor. Bitkiye de yetiştiği toprak çeşidine ve kullanılışına bağlı olarak "taş kekiği" veya " aş kekiği " adı veriliyor. Bir başka alt tür ise "güve otu" veya "güvey otu" adı ile çay gibi içiliyor.
\n
\n
\n
\nAnadolu\'da köylüler genellikle çevrelerinde yetişen Thymus türlerini toplayarak çay olarak içiyorlar. Thymus türleri çoğunlukla karvakrol bulunan bir uçucu yağ taşıdığı için kuvvetli kekik kokusuna sahip.
\n
\n
\n
\nOrta ve Güney Anadolu\'da yetişen Thymus spyleus ise taşıdığı limon kokulu uçucu yağdan dolayı diğer kekiklere benzemiyor ve "limon kekiği" adıyla Beyşehir civarındaki köylerde çay olarak içiliyor.
\n
\n
\n
\nHalk ilacı çaylar: Anadolu\'da çok sayıda Thymus ve Origanum türü yetişiyor. Thymus türlerinin önemli bir kısmı halk ilacı olarak kullanılıyor. Origanum türlerinden ise halk ilacı ve çay olarak kullanılanları da bulunuyor.
\n
\n
\n
\nAlanya\'nın Deretürbenas Yaylası\'nda kurutulduktan sonra çay olarak içiliyor. Her ikisinden de içimi çok hoş çaylar yapılıyor.
\n
\n
\n
\nYabani nane: Batı Anadolu\'da bazı yabani nane (Mentha) türleri de çay gibi içiliyor. Bunlardan en ünlüsü tıbbi nanede bulunan mentolden daha hafif olduğu için filisginden hazırlanan çayların da kokuları daha hafif ve içimi kolay oluyor.
\n
\n
\n
\nNane ruhu: Kokusu naneye benzeyen bir başka bitki de Ziziphora tauric. Bu bitki "nane ruhu" diye isimlendiriliyor ve Isparta Aydın civarında çay olarak içiliyor. Bu bitkinin uçucu yağı da pulegon bakımından zengin ve içimi hoş.
\n
\n
\n
\nGüney Anadolu\'da Stachys lavandulifolia bitkisinin toprak üstü kısımları "tüylü çay" adı altında kullanılıyor. Hafif kokusu taşıdığı uçucu yağdan ileri geliyor.
\n
\n
\n
\nAnadolu\'da çay olarak kullanıldığını tespit ettiğimiz 50-60 kadar bitki bulunuyor. Bu yazıda bunlardan sadece bir kaçını sizlere tanıtmak ve dikkatinizi çekmek istedim.
\n
\n
\n
\nAnadolu\'da yaptığınız gezilerde pazarlarda satılan otlara daha dikkatli bakmanız ve yerel ürünler satan dükkanlara uğramanız bunlardan birkaçını bulmanıza yeter. Bu keşifleriniz yeni bir damak zevkiyle birlikte misafirlerinizi değişik bir lezzetle tanıştırma aaafini de tattırır.
\r\n
\r\n\r\n \r\n
\r\n
Eskiden büyük şehirlerde adaçayı gibi değişik isimler veriyorlar.
Adaçayı: Güneybatı Anadolu'da ve özellikle Muğla çevresinde "adaçayı" (Salvia triloba) bitkisinin yapraklı dalları çay hazırlamada kullanılıyor. Bitkiye ve hazırlanan çaya adaçayı adı veriliyor.
Adaçayı küçük bir dal çay bardağına konup üzerine kaynar su ilave ediliyor ve bu şekilde servis yapılıyor. Yerel halk buna "dallı" adını veriyor. Müşteri istediği renk ve koku ortaya çıkınca dalı çıkarıyor. İkinci şekilde hazırlanan adaçayının kokusu daha hafif ve içimi daha hoş oluyor.
Yaprakları yüzde üç civarında uçucu yağın yanında flavonoitler ve triterpenik yapıda maddeler taşıyor. Koku taşıdığı uçucu yağda bulunan sineol adlı maddeden ileri geliyor.
Soğuk algınlığında terletici fazla tutulursa acı maddeler de suya geçiyor ve içimi zorlaşıyor .
Adaçayını dal halinde aktarlarda süzen torbalarda büyük alışveriş merkezlerinde bulmak mümkün.
Dağ (yayla) çayı: Anadolu'da çay olarak en çok kullanılan bitki gruplarından biri de Sideritis türleri. Bu bitkiler Balıkesir çevresinden Kahramanmaraş'a kadar bütün kıyı şeridinde ülkemizde yaygın olarak genellikle orman altında veya orman açıklıklarında yetişiyor.
Bu türlerden S. congesta tadı ve içimiyle son derece hafif olma özelliği taşıyor. Anadolu'da çok sayıda Sideritis türü çay hazırlamak amacı ile kullanılıyor.
Sideritis türlerinde yapılan kimyasal çalışmalarda soğuk algınlığında ve idrar artırıcı olarak kullanılıyor.
Kekik: Anadolu'da yetişen kekiklerin bir kısmı halk tarafından taze veya kurutulmuş halde çay olarak içiliyor. Halk değişik cinslere (Thymus taşıdığı uçucu yağda bulunan karvakrol ve timol adlı maddelerden alıyor. İşte bunlar arasında en çok kullanılanları:
Zahter: Thymbra spicata' nın kurutulmuş yaprak ve çiçekleri Gaziantep ve Kahramanmaraş çevresinde çay olarak içildiği gibi baharat olarak da yaygın bir şekilde kullanılıyor.
Zahter yüzde 1-2 arasında uçucu yağ taşıyor. Bu uçucu yağın mühim bir kısmı karvakrol adı verilen bir madde. Bu madde suda da çözündüğü için öksürükte kullanılması tavsiye ediliyor.
Taş aş ve limon kekiği: Anadolu'da Origanum vulgare'nin değişik alt türleri bulunuyor. Bu bitkiler yetiştikleri bölgelerde çay olarak içilmelerinin yanında değişik rahatsızlıklara karşı halk ilacı olarak da kullanılıyor. Bunlardan birinin toprak üstü kısımları Isparta civarında Toros dağlarındaki köylerde çay olarak içiliyor. Bitkiye de yetiştiği toprak çeşidine ve kullanılışına bağlı olarak "taş kekiği" veya " aş kekiği " adı veriliyor. Bir başka alt tür ise "güve otu" veya "güvey otu" adı ile çay gibi içiliyor.
Anadolu'da köylüler genellikle çevrelerinde yetişen Thymus türlerini toplayarak çay olarak içiyorlar. Thymus türleri çoğunlukla karvakrol bulunan bir uçucu yağ taşıdığı için kuvvetli kekik kokusuna sahip.
Orta ve Güney Anadolu'da yetişen Thymus spyleus ise taşıdığı limon kokulu uçucu yağdan dolayı diğer kekiklere benzemiyor ve "limon kekiği" adıyla Beyşehir civarındaki köylerde çay olarak içiliyor.
Halk ilacı çaylar: Anadolu'da çok sayıda Thymus ve Origanum türü yetişiyor. Thymus türlerinin önemli bir kısmı halk ilacı olarak kullanılıyor. Origanum türlerinden ise halk ilacı ve çay olarak kullanılanları da bulunuyor.
Alanya'nın Deretürbenas Yaylası'nda kurutulduktan sonra çay olarak içiliyor. Her ikisinden de içimi çok hoş çaylar yapılıyor.
Yabani nane: Batı Anadolu'da bazı yabani nane (Mentha) türleri de çay gibi içiliyor. Bunlardan en ünlüsü tıbbi nanede bulunan mentolden daha hafif olduğu için filisginden hazırlanan çayların da kokuları daha hafif ve içimi kolay oluyor.
Nane ruhu: Kokusu naneye benzeyen bir başka bitki de Ziziphora tauric. Bu bitki "nane ruhu" diye isimlendiriliyor ve Isparta Aydın civarında çay olarak içiliyor. Bu bitkinin uçucu yağı da pulegon bakımından zengin ve içimi hoş.
Güney Anadolu'da Stachys lavandulifolia bitkisinin toprak üstü kısımları "tüylü çay" adı altında kullanılıyor. Hafif kokusu taşıdığı uçucu yağdan ileri geliyor.
Anadolu'da çay olarak kullanıldığını tespit ettiğimiz 50-60 kadar bitki bulunuyor. Bu yazıda bunlardan sadece bir kaçını sizlere tanıtmak ve dikkatinizi çekmek istedim.
Anadolu'da yaptığınız gezilerde pazarlarda satılan otlara daha dikkatli bakmanız ve yerel ürünler satan dükkanlara uğramanız bunlardan birkaçını bulmanıza yeter. Bu keşifleriniz yeni bir damak zevkiyle birlikte misafirlerinizi değişik bir lezzetle tanıştırma aaafini de tattırır.