Peri Bacalarının Oluşumu Hakkında Kısa Bilgiler

Peri bacaları bir çok insanın ilgisini çeken doğanın içindeki kurallar ile kendi kendi oluşan farklı yapılardır. Ülkemizde bir kaç bölgede görülebilen bu mucizevi yapılar turistler tarafından bir hayli ilgi görmekte,

Gelelim peri bacaları hakkında uzmanların araştırmalarından kesitlere.

Roma İmparatoru Augustus zamanında “Antik Dönem” yazarlarından “Strabon” Kapadokya Bölgesi’nin sınırlarını güneyde Toros Dağları, batıda Aksaray, doğuda Malatya ve kuzeyde Doğu Karadeniz kıyılarına kadar uzanan geniş bir bölge olarak belirtir. Bu günkü Kapadokya Bölgesi Nevşehir, Aksaray, Niğde, Kayseri ve Kırşehir illerinin kapladığı alandır. Daha dar bir alan olan kayalık Kapadokya Bölgesi ise Uçhisar, Göreme, Avanos, Ürgüp, Derinkuyu, Kaymaklı, Ihlara ve çevresinden ibarettir.

VOLKANLARIN PATLAMASI VE JEOLOJİK OLUŞUM

Kaya yapısı:

Kapadokya Bölgesi’ndeki Erciyes, Hasandağı ve Göllüdağ jeolojik devirlerde aktif birer volkandı. Bu volkanla birlikte diğer çok sayıdaki volkanların püskürmeleri Üst Miyosen’de ( 10 milyon yıl önce) başlayıp, holosen’e (Günümüze) kadar sürmüştür. Neojen gölleri altındaki yanardağlardan çıkan lavlar, platoda, göller ve akarsular üzerinde 100-150m. kalınlığında farklı sertlikte tüf tabakasını oluşturmuştur. Bu tabakanın bünyesinde tüften başka tüffit, ignimbirit tüf, lahar, volkan külü, kil, kumtaşı, marn aglomera ve bazalt gibi jeolojik kayaçlar bulunmaktadır. Ana volkanlardan püsküren maddelerle şekillenen plato, şiddeti daha az küçük volkanların püskürmeleriyle sürekli değişime uğramıştır. Üst Pliosen’den başlayarak başta Kızılırmak olmak üzere akarsu ve göllerin bu tüf tabakasını aşındırmaları nedeniyle bölge bugünkü halini almıştır.
Peri bacaları nasıl oluştu:

Vadi yamaçlarından inen sel suşarının ve rüzgarın, tüflerden oluşan yapıyı aşındırmasıyla “Peribacası” adı verilen ilginç oluşumlar ortaya çıkmıştır. Sel sularının dik yamaçlarda kendine yol bulması, sert kayaların çatlamasına ve kopmasına neden olmuştur. Alt kısımlarda bulunan ve daha kolay aşınan malzemenin derin bir şekilde oyulması ile yamaç gerilemiş, böylece üsy kısımlarda yer alan şapka ile aşınmadan korunan konik biçimli gövdeler ortaya çıkmıştır. Daha çok Paşabağı civarında bulunan şapkalı peribacaları konik gövdeli olup, tepe kısımlarında bir kaya bloku bulunmaktadır. Gövde tüf, tüffit ve volkan külünden oluşmuş kayaçtan; şapka kısmı ise lahar ve ignimbirit gibi sert kayaçlardan oluşmaktadır. Yani şapkayı oluşturan kaya türü, gövdeyi oluşturan kaya topluluğuna oranla daha dayanıklıdır. Bu peribacasının oluşumu için ilk koşuldur. Şapkadaki kayanın direncine bağlı olarak, peribacaları uzun veya kısa ömürlü olmaktadır. Kapadokya Bölgesi’nde erozyonun oluşturduğu peribacası tipleri; şapkalı, konili, mantar biçimli, sütunlu ve sivri kayalardır. Peribacaları en yoğun şekilde Avanos- Uçhisar-Ürgüp üçgeni arasında kalan vadilerde, Ürgüp Şahinefendi arasındaki bölgede Nevşehir Çat kasabası civarında, Kayseri Soğanlı vadisinde ve Aksaray Selime köyü civarında bulunmaktadır. Peribacalarının dışında vadi yamaçlarında yağmur sularının oluşturduğu ilginç kıvrımlar bölgeye ayrı bir özellik katmaktadır. Bazı yamaçlarda görülen renk armonisi lav tabakalarının ısı farkından dolayıdır. Bu oluşumlar Uçhisar, Çavuşin, Güllüdere, Göreme, Meskendir, Ortahisar Kızılçukur ve Pancarlı vadilerinde gözlenir.
Yukarıdaki resim adeta peribacaları müzesi olarak nitelendirilen Avanos’un Paşabağı mevkiinden çekilmiştir. Peribacalarının oluşumu ndan olgunlaşıp bozulmasına kadar bütün evreler görülmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. naz yağmur çelik dedi ki:

    çok teşekkür ederim performans ödevimde yardımcı oldu ama çok uzun olmuş

  2. bılınmeyen dedi ki:

    cok yardımcı oldunuzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz.

  3. ADSIZ DOSYA dedi ki:

    thankk you very mach :d

  4. dilara kazan dedi ki:

    benimde performansımdan biri ama çok uzun daha kısası yok mu? kısa bilgi diyoruz uzuncana bilgi çıkıyor ??? ama ne yapalım yinede ödewimize yardımcı oldum tşk demiyecem saol diyecem yada than you

  5. serhat dedi ki:

    ödev için çok yardımcı oldu.sağolunnnnnnn

  6. yağmur bayram dedi ki:

    Güzelmiş

  7. yağmur bayram dedi ki:

    Güzelmiş

  8. adsız dosya dedi ki:

    kısa bilgi diyoruz uzuuuun bir yazı çıkıyor daha kısası yok mu??????????bu yazıların

  9. Mex carenton dedi ki:

    çok güzel bir site

  10. seynaz celik dedi ki:

    tşk

  11. ahmet akçakoca dedi ki:

    durduk yere yukarı çıkıp çıkp duruyor

  12. arda turan dedi ki:

    işime yaradı salun kardeşler maçımı izlemeyi unutmayın

  13. bay horoz dedi ki:

    cok uzun daka kıs a istiyom anlaşılır olsun yeter anca ülke adı var ama işime yarar saol idare eder

  14. zeynep akarlar dedi ki:

    çok uzun inşallah işimi görür aslında gördü bile saolun

  15. Zeynep Akarlar dedi ki:

    çok uzun bu yüzden hepsini yazamadım ama yinede en alttakini yazdım tşk ederim herkese 1d

  16. edanur bakır dedi ki:

    ben 4. sınıfa gidiyorum. ödev için bu biraz ağır olmaz mı

  17. irem sude erdeğer dedi ki:

    saolun ama çok uzun lütfen kısaltın

  18. kemal akbaş dedi ki:

    biraz dahamı kısa olmalı

  19. hazal kesen dedi ki:

    çok uzun

  20. omer dedi ki:

    Cokuzunkisasiyokmu

  21. mücahit yılmaz dedi ki:

    çok çok uzun değil mi?

  22. samet dedi ki:

    biraz dah kısa olmalı bence

  23. kral kral Xd dedi ki:

    çok güzel

  24. buse özdemir dedi ki:

    kısa niye diyonuz yaaa baya var hiççç yazamam ben bunu olmaz yazamam ellerim kopar cevap bekliyorum arkadaşlar anlaşılmıyan bir şey varmııııı ?????

  25. güzelim bebegim gel oynıyalım fıstıgını yigim dedi ki:

    daha kısaaa daha daha daha daha

  26. misafir ol dedi ki:

    kısa diyoruz uzun çıkıyo yaa

  27. melike dedi ki:

    gerçekten hayatımı kurtardınız çok teşekkürker

  28. Alper dedi ki:

    haklısın ömer bi̇raz daha kısa

  29. şilan dedi ki:

    bu bilgiyi bir araştıdım ve çok bilgili

  30. nehir aksoy dedi ki:

    Çok güzelbilgi edindik çok yararlandık