Türkan Şoray Biyografi-Türkan Şoray Kimdir?

Konu, 'Önemli Kişilerin Biyografileri' kısmında Almira tarafından paylaşıldı.

  1. A

    Almira Yeni Üye

    İlk Yılları



    28 Haziran 1945'de İstanbul’da doğdu. Babası Halit Şoray devlet demir yollarında memur eğitimini 1956’da Feriköy ilkokulunda tamamladı.

    1954’te Meliha ve Halit Şoray çifti boşanır. Çocuklar annede kalır. Karagümrük Sarmaşık Sokak’a taşınırlar. Burada ev sahiplerinin kızı Emel Yıldız'la tanışır o sıra “Köyde Bir Kız Sevdim” adlı filmin başrolünde oynayacaktır. Bir gün filmin setine Şoray'ı da götürür. Kenarda bir yerde otururken Türker İnanoğlunun dikkatini çeker. Şoray’la tanıştırılır. İnanoğlu başrol için Türkan Şoray’ın daha uygun olacağına karar verir. Şoray’ın Yeşilçam’a girişi de böylece gerçekleşir.



    Bir Yıldızın Doğuşu (1960’lar)



    Türkan Şoray bu filmin ardından yeni yeni teklifler almaya başlar. Çevirdiği filmlerle Büyük Gazete ve Ses Dergilerine..

    1960 yıllarla birlikte Şoray’ın başarı grafiği de yükseliyordu. Artık yaşamında herşey değişmekteydi ve bu değişiklik sosyal durumdan fiziğine kadar her şeyine yansıyordu. Erkeklerden gördüğü ilgi ve artan seyirci ilgisi ona güven kazandırıyordu. Artık kararsızlıktan kurtulup kadınlığa adım atıyordu. Artık daha şuh biri halini alacaktır. Bu değişimiyle gerek Yeşilçam çevrelerinde gerek seyircisi arasında büyük bir etki gücüne sahip olur.



    İlk Önemli Aşama



    “Acı Hayat” Türkan Şoray’ın sinema hayatındaki ilk dönüm noktasıdır. “Otobüs Yolcuları” ile bu dönüm noktasının ilk kıpırtılarına veren Şoray “Acı Hayat”la ilk önemli aşamasını da geçer. Bu filmindeki rolü diğerlerine göre daha tutarlı en şiirsel görüntülü bir aşk filmidir.

    1963’te çevirdiği bu filmle 1964’te I. Antalya Film Festivalinde en iyi kadın oyuncu ödülünü alır. Ayrıca “Acı Hayat” sinema yazarlar tarafından “yılın filmi” seçilir. Artık izleyicide Şoray imgesi oluşmaya başlamıştır. Senaryo yazarları onun için öyküler oluşturabilir yönetmenler filmlerini onun üzerine kurabilirler.





    Hayatına Yön Veren Adam



    Rüçhan Adlı’nın Şoray’ın hayatında önemli bir rolü vardır. Onu korumuş bunlara ihtiyaç duymaktadır. Şoray’da bu sevgi ve şefkati Adlı’da bulur ve 20 yılını onunla birlikte geçirir.

    İlişkilerinden sonra Şoray giderek süzgün bakışlı şuh bir kadın olmaktan sıyrılıp Filiz Akın) en çok o tutulmaktadır.





    Sultan



    Şoray’ın Sultan olmasında ve kanunlarının oluşmasında Adlı’nın büyük payı vardır. Adlı halkın da “Sultan”ı olmaya başlar.

    Adlı’nın onun hayatındaki yeri ve üzerindeki etkisi özelikle birlikte yaşamaya başladıkları 1963 yılından başlayarak önemini ve ağırlığını artırır. 1966’nın sonlarına doğru ise birbiri ardına Şoray filmleri çevrilir ve aynı haftalarda Beyoğlu sinemalarında vizyona girince durum bir süre için aleyhine gelişir. Aynı haftalarda oynayan Şoray’lı filmler adeta birbirini vurur. Şoray’ın böyle bir hataya kurban gitmesinin nedeni aynı yıl içinde çok sayıda film çevirmesi ve oynadığı filmlerin aynı konuları kapsamasıdır.

    Bir süre sonra aleyhine gelişen bu tehlikeli sarsıntıyı güçlükle atlatır ve durumu lehine geliştirip fiyatına zam yapar. Böylece bütün yapımcılar Şoray’ı kara listeye alırlar. Bu karara göre ona film çevirttirmeyecek bu kararlardan da taviz vermeyecektir. Böylece Şoray kanunları oluşur.





    Şoray Kanunları



    1) Türkan Şoray film senaryolarını film çekim tarihinden en az bir ay önce beğenir.

    2) Türkan Şoray Senaryoyu beğenmediği takdirde yeni senaryo verilecektir.

    3) Her senaryoda beğendi mutabakatı şarttır.

    4) Filmde öpüşme ve açık sahneden olmayacaktır.

    5) Filmdeki modern giysiler Türkan Şoray’a tarihsel olanlar ise şirkete aittir.

    6) Film çekimi İstanbul dahili olup Türkan Şoray İstanbul dışına çıkamaz.

    7) Çalışma saatleri sabah 8 ile akşam 19 arasıdır.

    8) Pazar günleri Türkan Şoray çalışmaz.

    9) Türkan Şoray adı jenerik afiş ilan ve sinema fenerlerinde başta ve tek olarak yazılacaktır.

    10) Filmin her oynadığı yerde 9. madde uygulanacaktır.

    11) Filmlerin seslendirilmesinde Türkan Şoray’ın sesi için kendi mutabakatı şarttır.

    12) Şirket filmi kendi hesabına çeker. Eğer başka şirketle ortak ortak yapıma gidilirse Türkan Şoray’ın mutabakatı şarttır.

    13) Film renkli ise Türkan Şoray’ın mutabakatı ile çekim günleri uzayabilir.

    14) Çekilecek filmin rejisörü ve baş erkek oyuncusu için Türkan Şoray’ın mutabakatı şarttır.

    15) Bu şartlara riayet etmeyen film şirketi 100 bin lira ödemeyi taahhüt eder.

    16) İhtilaf vukuunda merci mahkemeleri İstanbul mahkemeleridir.

    17) Türkan Şoray şirketlerden film başına 60 bin lira alır.

    18) Türkan Şoray mecburi gecikmeleri 10 günden fazla beklemez.

    Dönemine göre bu oldukça ağır koşullar Yeşilçam’daki imajını koruma altına alır.





    Şoray’ın Sinemamızdaki Yeri



    1960’larda 4 büyükler saltanatı söz konusudur. Fatma Girik; baştan itibaren dinamik canlı kibar evin kızı.

    Türkan Şoray ise; güzel sanatçının halk kızı veya burjuva dilberi tiplemelerini aynı ilgiyle kabul edecekti.

    Tip olarak da Türk kadınını yansıtmaktadır. Türk sinemasının en güzel resim veren kadın oyuncusudur. Sinemasal açıdan zengin seyirciyi çarpan bir görüntüsü vardır. Halkın içinde gelmesi zor şartlarda büyümesi onu halka daha yakın kılacaktır. Türk sinemasında hiçbir kadın oyuncu onun gibi çevresinde yaygın bir etkinliğe sahip olmamıştır. Güzelliği hep abartılıdır ama sıcaklığı da tartışılmaz.

    Bu özellikleriyle sinemamızda farklı bir yer açar. Diğer kadın sanatçılara örnek olmuş bir efsane oluşuyla ve diğer yönleriyle sinemadaki yerini de belirlemiştir.





    1970’ler Sinema ve Toplum



    Şoray Halit Refiğ..) çalışmak da pek bir şey değiştirmez.

    70’lerin başında yine zirvede gözükmektedir. Fakat o artık daha değişik bu kez onu sahiplenirler. Ayrıca “Dönüş” 1973’te “Moskova Film Festivali”nde özel bir ödül alır. “Azap’ta (1973) ikinci yönetmenlik denemesini gerçekleştirir fakat bu filmde başarılı olamaz.

    70’lerin başlarında O hepsi birbirinin aynı çok daha dikkatle üzerinde durulacaktır. 76’da 3. Şoray yönetmenliği ürünü olan “Bodrum Hakimi”ni çeker ve yeniden sahnededir. Yerini yeniden sağlamlaştırmıştır. 1977’de en güzel filmlerinden biri olan “Selvi Boylum al Yazmalım” da oynar. Bu filmle Şoray’a en iyi kadın oyuncu ödülü gelir.





    1980’ler ve Sonrası Şoray Toplum ve Sinema



    Bu hızlı dönemden sonra Şoray bir süre setlerden uzak kalır. 80’de film yapmaz. 1981’de ise son yönetmenlik ürünü olan “Yılanı Öldürseler” ile geri döner. Bu arada halk sinemaya gitmeyi reddeder. Artık yeni bir kuşak büyük kentin orta sınıflarına dönük hikayeler vermeye başlayan daha özel bir alan olmaya doğru gidecektir.

    1983’te şarkıcı ve türkücülerin oynadığı arabesk ağırlıklı filmler Türk Sinemasındaki yerini ne kadar korumaya çalışsa da kadın dünyalarını sorgulayan “kadın filmleri” öne çıkmaya başlayacaktır. Değişen koşullar ve yaşanan ekonomik krizler nedeniyle 1980-86 yıllarında ikişer filmle yetinmek zorunda kalan Türkan Şoray 1987’de bu sayıyı dörde çıkarır.

    80’li yıllar Şoray’ın hem mesleğinde hem de özel yaşamında önemli değişikliklere sahne olacaktır. Şoray kanunları yıkılacak 95’te de büyük aşkı Rüçhan Adlı’yı kaybeder. Bu yıllarda seyircisinin karşısına birkaç dizi filmle gelir. 2000 yılında çevirdiği “İkinci Bahar” adlı dizi ise diğerlerinden çok farklı bir yere sahip olacaktır.Ayrıca Türkan şoray Türkiye eğitiminede katkıda bulunmuştur.1973 yılında yaptırmış olduğu ilköğretim okulu Istanbul'un Hisarüstü semtinde yer almaktadır.





    Aldığı Ödüller



    1964 I. Antalya Film Festivali. “Acı Hayat”la “en başarılı kadın oyuncu.” (Altın Portakal)

    1968 5. Antalya Film Festivali: “Vesikalı Yarim”le “en başarılı kadın oyuncu”. (Altın Portakal)

    1969 Ekspress Gazetesi: Halk oyu ile “yılın kadın artisti”

    1971 Ekspress Gazetesi: Halk oyu ile “yılın kadın artisti”.

    1973 5. Adana Film Festivali: “Mahpus”la “en başarılı kadın oyuncu”. (altın Koza)

    Moskova Film Şenliği (Rusya): “Dönüş”le “özel ödül”.

    Ankara Gazeticiler Cemiyeti: “Yılın Artisti”

    Kelebek Gazetesi: Halk oyu ile “yılın kadın sanatçısı”.

    Kıbrıs Gazeteciler Cemiyeti: “Yılın Sanatçısı”

    Tercüman Gazetesi: Halk oyu ile “en iyi sanatçı”

    İzmir Kadınlar Birliği: “Dönüş”le “en iyi kadın oyuncu”.

    1978 Taşkent Film Şenliği: “Selvi Boylum Al Yazmalım”la Uluslarası Aytmatov Kulübü’nün geleneksel ödülü.

    1987 27. Antalya Film Festivali: “Hayallerim Aşkın ve Sen”deki yorumuyla “en iyi kadın oyuncu”. (Altın Portkal)

    1990 2. İzmir Film Festiali: “Altın Artemis onur ödülü.”

    1992 8. Bastia Akdeniz Sinemaları Festiali “Soğuktu ve Yağmur Çiseliyordu”daki yorumuyla “en iyi kadın oyuncu”.

    1994 6. Ankara Film Festivali: “Emek ödülü”.

    31. Antalya Film Festivali: “Bir Aşk Uğruna”daki yorumuyla “en iyi kadın oyuncu”. (Altın Portakal)

    1996 15. Uluslararası İstanbul Film Festivali: Sinema onur ödülü

    Magazin Gazeticiler Derneği 4. Altın Objektif Ödülü Onur Ödülü.

    1999 Roma Film Festiali: Büyük Ödül

    2. Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali: Kadın yönetmen ödülü.

    2000 Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi: Zirvedekiler 2000 ödülü

    31. Antalya Film Festivali: “Bir Aşk Uğruna”daki yorumuyla “en iyi kadın oyuncu.” (Altın Portakal)

    2001 Sakıp Sabancı Türk Kalp Vakfı: “İkinci Bahar” dizisiyle “iyi kalp ödülü”.

    2001 İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi-Tekofaks Panasonic: “İkinci Bahar” dizisindeki rolüyle “2000 yılının başarılı iletişimci ödülü.”

    Akademi İstanbul: “Yılın en başarılı sanatçısı ödülü”.





    Filmografisi



    1960: Köyde Bir Kız Sevdim Utanmaz Adam

    1961: Afacan Siyah Melek

    1962: Acı Hayat Zorlu Damat

    1963: Acı Aşk Sayın Bayan

    1964: Adanalı Tayfur Kardeşler Yılların Ardından

    1965: Ekmekçi Kadın Veda Busesi

    1966: Akşam Güneşi Siyah Gül

    1967: Ağlayan Kadın Tapılacak Kadın

    1968: Abbase Sultan Vesikalı Yarim

    1969: Aşk Mabudesi Son Bahar Rüzgarları

    1970: Ağlayan Melek Tatlı Meleğim

    1971: Ateş Parçası Yedi Kocalı Hürmüz

    1972: Cemo Zulüm

    1973: Asiye Nasıl Kurtulur Yalancı

    1974: Açlık Yüreğimde Yare Var

    1975: Acele Koca Aranıyor

    1976: Bodrum Hakimi Devlerin Aşkı

    1977: Baraj Selvi Boylum Al Yazmalım

    1978: Bir Aşk Masalı Tatlı Nigar

    1979: Hazal Küskün çiçek

    1981: Yılanı Öldürseler

    1982: Mine Seni Kalbime Gömdüm

    1983: Metres Seni Seviyorum

    1984: Bir Sevgi İstiyorum

    1985: Bir Kadın Bir Hayat Körebe

    1987: Gramafon Avrat Rumuz Gonca Gül

    1988: Ada

    1989: ölü Bir Deniz

    1990: Berdel Soğuktu ve Yağmur Ciseliyordu

    1993: Şahmaran

    1995: Yerçekimli Aşklar

    1997: Nihavent Mucize

    2003: Gönderilmemiş Mektuplar

    2004: Mürüvvetsiz Mürüvvet







    Diziler1993 Tatlı Betüş
    1996 Bir Aşk Uğruna
    2000 Gözlerinde Son Gece
    2000 İkinci Bahar
    2002 Tatlı Hayat
    2006 Cemile
     
  2. H

    Hoca Yeni Üye

    her yaşın güzelliğini yaşayan ender kadınlardan. yaşlılığın verdiği kırışıklıklar bile bu kadına hediye gibi.
     
Kutucuğu Tıklayın:
Taslak kaydedildi Taslak silindi
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş