Özbekistan Tarihi Bilgileri

Konu, 'Türk ve Dünya Tarihi' kısmında Goksel tarafından paylaşıldı.

  1. Goksel

    Goksel Admin Yetkili Kişi

    Özbekistan Tarihi Bilgileri ve Çoğrafi bilgileri ,
    Özbekistan Nerededir ? ,
    Özbekistan Geçmişi Hakkında Bilgiler ,
    Özbekistan Tarihi Bilgileri ,

    Orta Asya'da yer alan; kuzey ve kuzeybatısında Kazakistan, doğu ve güneydoğusunda Kırgızistan ve Tacikistan, güneybatısında Türkmenistan ve güneyinde Afganistan'la sınırlı; Amuderya (Ceyhun) ve Sirderya (Seyhun) ırmakları arasında kalan toprakların büyük bölümünü içine alan Türk devletidir.

    Özbek halkının tarihinin ilk dönemlerine ait bilgi yoktur. Özbeklere bu ad, ilk olarak 1313-1340 yılları arasında hüküm süren Altınordu Hükümdarı Gıyaseddin Muhammed Özbek tarafından verildi. Timur Hanın ölümü üzerine zayıflayan Timur İmparatorluğu topraklarının Aral Gölü ve Seyhun Irmağının kuzeyindeki bölgede dağınık olarak yaşıyan Özbekler, Ebü’l-Hayr’ın idaresinde toplanarak, 1428’de onu kendilerine han ilan ettiler. Kısa zamanda kuvetlenerek çevredeki diğer boyları da hakimiyetleri altına aldılar.

    Türklerin kadîm yerleşme alanlarından biri olan Özbekistan coğrafyasına, tarihte Hun Türkleri, Göktürkler, Kırgız Devleti, Kara-hanlılar, Oğuz Devleti, Gazneliler, Selçuklular, Harezmşahlar, Moğollar, Altınordu ve Timurlular hâkim oldu.

    Özbekistan ve bölge ülkelerinin altın çağı, Timurlular dönemi oldu. Timurlular Devleti, tarihin en büyük hükümdarlarından biri olan Timur Han tarafından 1370'te Orta Asya ve İran toprakları üzerinde kuruldu. Bu devlet, Maveraünnehir ve İran dahil Çin ve Delhi'ye kadar bütün derin Asya'nın yanısıra Irak, Suriye ve İzmir'e kadar tüm Anadolu'ya egemen oldu.

    Büyük Timur Devleti ile Osmanlı İmparatorluğu arasında 1402'de cereyan eden Ankara Savaşı, Osmanlı Devleti'nin gelişmesini geciktirirken, Türk Dünyasının hem Batıya hem Doğuya karşı ilerleyişine de büyük darbe vurdu. Timur Han'ın 1405'te Çin'e sefere giderken vefatıyla, ülke oğulları ve torunları arasında pay edildi. Fakat Timur'un oğlu Şahruk 1420'de bütün ülkeye hakim oldu. Şahruk'un vefatından sonra taht mücadelesini 1447'de oğlu Uluğ Bey kazandı. Aynı zamanda büyük bir âlim olan Uluğ Bey'in 1449'da, oğlu Abdüllatif tarafından öldürülmesiyle başlayan istikrarsızlık, 1451'de Ebu Said bin Muhammed'in hakimiyetiyle son buldu.

    Ebu Said, Akkoyunlu Uzun Hasan'a karşı Karakoyunlu Hasan Ali'ye yardım için çıktığı seferde, 1469'da Türkmenlere esir düştü. 1470'te Timur Devleti tahtına geçen Hüseyin Baykara'nın 1505'e kadar süren döneminde, Timur Devleti, kültür ve medeniyet alanında en parlak dönemini yaşadı. Daha sonra 1507'de hakimiyetin Şeybanîler'in (Özbekler) eline geçmesiyle Timur Devleti sona erdi. Timurlular kültür, sanat ve mimarîde muhteşem eserler verdiler. Batılılar bunu “Timurlu Rönesansı” diye isimlendirdi. Timurlular döneminde, birçok büyük İslam âlimi ve mutasavvıf yetişti.
    Ülkeye adını veren Özbek Türklerinin ilk dönemleri fazlaca bilinmiyor. Fakat 'Özbek' adının ilk olarak, 1313-1340 arasında hüküm süren Altınordu Hükümdarı Gıyaseddin Muhammed Özbek tarafından verildiği biliniyor. Timur İmparatorluğu topraklarının Aral Gölü ve Seyhun Nehri'nin kuzeyindeki bölgelerde dağınık olarak yaşayan Özbekler, 1428'de kısa sürede çevredeki kabileleri hakimiyet altına aldılar. Sığnak, Arkuk, Suzak ve Özkent'i ele geçiren Özbekler, Sığnak'ı başkent yaptıla r.

    1468'den sonra Çağatay Moğol Hükümdan Yunus Han'a iki defa yenilerek dağılan Özbekler, Ebu'l-Hayr'ın torunu Muhammed Şeybani etrafında toplanarak, 'Şeybanî' adını aldılar. Bu dönemde Çağataylıların himayesine girerek Türkistan'a yerleşen Özbekler, 1500'de Buhara'yı ele geçirerek Timurlu Hanedanı'na son verdiler ve tahta Muhammed Şeybanî'yi geçirdiler. Ardından Harezm ve Hive'yi de ele geçiren Özbekler, Çağatay ve Babürlülerle yaptıkları savaşlarla topraklarını genişleterek, Orta Asya'nın en güçlü devletini kurdular.

    Özbek topraklarının hakimiyeti 1598'de Şeybanîlerden, bunlara akraba olan Canoğulları'na (Astrahan Hanları) geçti. 1740'ta Astrahan Hanlığı Nadir Şah tarafından yıkılınca, Özbekistan'ın hakimiyeti Mangıthanlar sülalesine geçti. 1860'tan itibaren, Rus himayesindeki Buhara Hanlığı hakimiyetinde kalan Özbekistan toprakları, 1917 Komünist Devrimi'nin ardından Sovyet egemenliğine girdi.

    Bu arada, Özbekistan coğrafyası üzerinde, 16. yüzyıl başlarından itibaren çeşitli hanlıklar kuruldu ve yaşadı.
     
  2. M

    Maide Yeni Üye

    Özbekistan'ın tarihini okumak isterim lakin yazı okunmuyorki
     
Kutucuğu Tıklayın:
Taslak kaydedildi Taslak silindi
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş