Kadına bağlı infertilite nedenleri

Konu, 'Tüp Bebek' kısmında Hatice tarafından paylaşıldı.

  1. Hatice

    Hatice Yeni Üye

    [​IMG][/URL][/IMG]
    Infertilite kadından, erkekten veya her ikisinden kaynaklanabilir. Infertilite vakalarının %30'u erkekte sperm sayı ve kalitesinin düşüklüğüne bağlıdır. Bu konunun tespiti ve tedavisi ile ilgili daha ayrıntılı bilgi kitapçığın daha ileri bölümlerinde verilmiştir. Diğer yandan vakaların %30 unda infertilite kadından kaynaklanmaktadır. İnfertilite sorunu olan diğer %20'lik grupta hem kadın hem de erkekte sorun mevcutdur. Kalan %20'lik grupta ise tüm tetkikler normal sonuçlanmakta ve bir sebep saptanamamaktadır. Bu gruba “açıklanamayan infertilite” adı verilmektedir.

    Kadına bağlı infertilite nedenleri
    1.Yumurtlama (ovulasyon) problemleri

    Kadında en sık infertilite nedenidir. Polikistik over sendromu, endometriozis adlı hastalıklar kadında yumurtlamama ve yumurtlamada düzensizliğe neden olan başlıca sebepler arasında yer almaktadır. Bunun dışında beyinden salgılanan, normalde emzirmeyi sağlayan prolaktin adlı hormonun fazlalığı kadında yumurtlamayı olumsuz yönde etkiler. Böyle bir durumda ilaç tedavisi ile bu hormonun salgılanması azaltılarak kadının tekrar düzenli yumurtlaması sağlanabilinmektedir. Benzer şekilde kadında tiroid bezinin fonksiyonlarında bir yetersizlikte, ilaçla tiroid hormonu replasmanı ile yumurtlama tekrar sağlanabilinir. Kadının aşırı egzersiz yapması veya rejim yapması da yumurtlamayı baskılayabilir ve adet düzensizliğine yol açabilir. Genel olarak yumurtlama problemleri ilaçla tedavi yoluyla düzeltilmeye çalışılır.

    2.Tüplerin tıkanıklığı
    Kadında sıklıkla karşımıza çıkan diğer bir sorundur. Daha önceden geçirilmiş üreme organlarının enfeksiyonu, dış gebelik veya patlamış apandisit hikayesi tüplerde oluşabilecek yapışıklıklara bağlı tıkanıklığı düşündürür. Oluşan mekanik engel nedeniyle yumurta ve sperm biraraya gelemediğinden dolayı gebelik oluşmamaktadır. Bu tür tıkanıklıklar bazen ameliyatla açılabilmektedir, ileri derecede tahribata uğramış tüplerde başarı oranı belirgin derecede düşüktür. Bu durumda tüp bebek ile tedavi sürdürülmelidir.

    3.Rahimin yapısal anomalileri
    Bu tür yapısal bozukluklar doğuştan olabileceği gibi sonradan oluşan miyomlara bağlı da olabilmektedirler. Kadında doğuştan kalp şeklindeki rahim veya rahim ortasında perde gibi fazladan bir bölme bu tür şekil bozukluklarına örnektir. Daha sık rastlanan sorun ise sonradan oluşan ve rahim içinde düzensizliğe yol açan miyom veya poliplerdir. Tüm bunlar döllenmiş yumurtanın rahim duvarına yerleşmesini ve sağlıklı olarak gelişmesini önleyerek infertillığa yol açmaktadırlar.

    Erkeğe bağlı infertilite nedenleri:
    1.Hormonal Kaynaklı
    Sperm üretimi beyinde yer alan hipofiz bezinden salınan FSH ve LH hormonlarının kontrolü altında olduğundan dolayı bu hormonların düzensiz salgılanmasına bağlı nedenlerdir.

    2.İnmemiş Testis (Kriptorşizm)
    Testisler doğumda veya bir yıl sure içerisinde yumurtalık torbalarına iner. Bunun nedeni sperm üretiminin vücut sıcaklığından + 4 derece düşük ortamda gerçekleşmesidir. Testislerin inmemesi durumu da erkekte infertilite nedenidir.

    3.Testis Tümörleri
    Tümör tedavisi süresince kullanılan ilaçlar ve radyoterapi de sperm üretimini olumsuz etkiler.

    4.Testis Travmaları
    Yaralanmalara ve kazalara bağlı olarak oluşan infertilite nedenidir.

    5.Varikosel
    Testislerin etrafında yer alan damarların anormal genişlemesidir. Her varikoseli olan erkek infertildir anlamına gelmez fakat infertilite nedenleri arasında yer alır. Yapılan bir araştırmada daha önce eşini gebe bırakmış olan erkeklerin %20'sinde varikosel bulunmaktadır. Kadının normal olduğu infertil çiftlerde ise varikosel görülme oranı %35-40 civarındadır.

    6.Enfeksiyon
    Üreme organlarındaki mikrobiyal enfeksiyonlar infertilliğe neden olabilir. Buna örnek olarak tüberküloz, bel soğukluğu , klamidya verilebilir.

    7.Genetik Faktörler
    Klinefelter sendromu ve kistik fibrosiz gibi genetik hastalıklar da infertilite nedenidir.

    8.Çevresel Faktörler ve Alışkanlıklar Erkeğin sahip olduğu meslek grubu , sigara , alkol ,uyuşturucu kullanımı yanı sıra tedavi sürecinde kullanılan ilaçlar infertilliğe yol açar.


    1.Modern hayatın kısırlığa etkisi var mıdır? Günümüzde çevre kirliliğinin artması, stress nükleer kirlenme, genetik olarak değiştirilmiş besinler, katkı maddesi olarak kullanılan hormonlar özellikle sperm üretiminde olumsuz etkilere sahiptir. Ayrıca yaşlanma ile birlikte sperm sayısı azalmakta. Bunun yanında cinsel performans bozuklukları da erkek kısırlığına yol açabilmektedir.

    2. Endometriozisin kısırlığa etkisi var mıdır?

    Endometriozis doğurganlık çağında çok sık görülen bir fakat hem oluşum mekanizmaları hem de tedavisi kesin aydınlatılamamış bir hastalıktır. En kabul gören oluşum teorisi rahim iç duvarını döşeyen endometrium tabakasının normalde bulunmaması gereken rahim kas tabakası içinde, rahim üzerinde , karın boşluğunda, yumurtalık üzerinde ve vücudun herhangi bir yerinde bulunmasıdır. En sık görülen yakınma adetler sırasında ve ilişkiye girerken şiddetli sancıdır. Sancı tüm adet boyunca devam eder. Doğum yapmamışlarda daha sık görülür. Doğurganlık çağındaki kadınların %10'unda endometriozis olduğu düşünülüyor. Kısırlık nedeniyle başvuran kadınların %20-50'sinde endometriozis saptanmaktadır.



    3.Yumurtlamamak kısırlık nedeni midir?
    Adetleri düzenli olmayan ya da adet göremeyen kadınlarda yumurtlamanın da normal olmama ihtimali yüksektir. Hormon bozuklukları, stres, aşırı kilo verme ya da alma durumlarında yumurtlama düzensizlikleri fazladır ve bu hastaların çoğunda gebelik şansı düşüktür.



    4.Dış gebeliğin kısırlığa etkisi nasıldır?

    Gebelik ürününün rahim içinde normal yerinde yerleşmesi gerekirken tüpler, yumurtalık ve karın boşluğu gibi anormal bölgelerde yerleşmesidir. Dış gebeliğin en önemli risk faktörleri cinsel yolla bulaşan hastalıklara bağlı oluşan yapışıklıklar, geçirilen operasyonlar, endometriozis ve apendisit sayılabilir. Adet rötarını takiben gebelik testi pozitif olmasına rağmen vaginal kanamanın olması ilk akla dış gebeliği getirir. Tanı hastanın ayrıntılı olarak sorgulanması, ultrason, muayene ve laboratuar yardımıyla konulabilir. Gebelik ürününün büyüklüğüne göre cerrahi müdahale ya da ilaç tedavisi yapılır.



    5. 40 Yaşından sonra doğurganlık nasıl etkilenir?
    Genellikle doğurganlığın yaşla birlikte azalacağı kabul edilir. 20-30'lu yaşlardaki kadınların doğal şartlarda %25-30 oranında hamile kalma olasılığı varken, 40 ‘lı yaşlardan sonra bu oran %5'lere düşer. Üremeye yardımcı tedavilerde de başarıyı en çok etkileyen faktör yaştır. Çünkü ilerleyen yaşla birlikte kadınlardaki yumurta kalitesi bozulur. Aynı zamanda yaş ilerledikçe endometrium yani rahim iç zarının döllenen embriyoyu tutma yeteneği azalır. Bunun yanında endometriozisin her siklüste kanama yaparak karın içi organlarda yapışıklık yapması, myom gibi iyi huylu rahim tümörlerinin sayısında ve büyüklüklerinde artma gibi riskler daha sık karşımıza çıkar.

    Üremeye yardımcı tedavilerde ilaçlarla yumurtalıklar uyarılarak fazla sayıda yumurta elde edilmeye ve içlerinden en iyisini seçilerek kullanımaya çalışılır. Yumurtalık kapasitesini değerlendirmek için hem ultrason yapılır hem de adetin 2.-3. günü FSH ve E2 hormonlarının düzeyi bakılır. Yaş ilerledikçe FSH hormon düzeyi artar. Bu da yumurtalıklardan hem daha az yumurta elde edileceği hem de yumurta kalitesinin çok iyi olmayabileceğini gösterir.

    6. Çoğul gebelik ne demektir?

    Yardımla üreme tedavileri kullanıldığında ikiz, üçüz ve daha çoklu gebeliklerle karşılaşma ihtimali artar. 3- 4 embriyo tranferi uygulandığında oluşan gebeliklerin %1'i üçüz, %25'i ikiz, %74'ü tekil gebelik olarak karşımıza çıkar. Çoğul gebeliklerin erken doğuma neden olarak anne ve bebeklerde ciddi problemlere yol açması olasıdır. Bu nedenle embriyo redüksiyonu yapılarak rahim içinde daha az sayıda fetusun kalması sağlanarak kalan bebeklerin yaşama şansları arttırılmaya çalışılır.

    [B]7. Kimler infertilite riski altındadır? [/B]
    Aşırı sıcak ortamda olan ve petro-kimya türü kimyasal dumanla temes eden erkekler kısırlık tehlikesi altındadır. Boya kimyasal maddelerin kanserojen etkileri yanında infertilite nedeni olduğu bilinmektedir. Çok sıcak ortamlarda ve sürekli oturarak çalışanlar örneğin cam ve döküm atelyelerinde çalışanlar ,fırıncılar, tellaklar, uzun süre hiç kalkmadan araba kullananlar, kuru temizleme sanayiinde çalışanlar, matbaacılık sektöründe, kaynakçılık, seramik sanayinde , maden ocaklarında çalışanlar infertilite riski ile karşı karşıyadır.

    [COLOR=magenta][B]8. Şişmanlık kısırlık nedeni midir? [/B]
    Fazla sayıda yağ hücresi östrojen dengesini bozabilir ve dolaylı olarak da yumurtlamayı engelleyebilir. Aşırı şişmanlık kadında insülin salınımını arttırarak erkeklik hormonu dengelerinin de bozulmasına neden olabilir. Normalde fazla kilolu kadınların vücut ağırlıklarının yaklaşık %10'unu vermeleri yumurtlamalarının düzene girmesini sağlayabilir. Erkeklerde şişmanlık sperm yapımını bozarak inferlite nedeni olabilir.

    [COLOR=magenta][B]9.Kabakulak kısırlığa yol açar mı? [/B]

    Kabakulak orşiti erkekte yumurtalık iltihabı nedenlerinin en önemlisidir.Eğer kabakulak erişkin yaşta geçirilirse %15-20 oranında testis tutulumuna neden olup sperm parametrelerini bozar.

    [COLOR=magenta][B]10. İlaçlar kısırlığa yol açar mı? [/B]

    Eroin, morfin gibi maddeler ve vücut geliştirme sporu ile uğraşanların kullandıkları doping maddeleri kısırlığa yol açar. Ayrıca ülser, sara, gut, bazı barsak hastalıkları ve idrar yolu enfeksiyonu tedavisinde kullanılan ilaçlar sperm sayısını azaltabilir. Genellikle ilaçlar kesildikten sonra sperm sayısı normale döner. Bazı kanserlerin tedavisinde kullanılan ilaçlar kalıcı hasar oluşturarak kısırlığa neden olabilir.. Narkotik (uyuşturucu) ilaçlar hem kısırlık hem de iktidarsızlık nedeni olabilir.

    [COLOR=magenta][B]11. Erkek kısırlığı kalıtsal mıdır? [/B]

    Eğer hastada bir kromozom anomalisi varsa , bir sonraki jenerasyona geçebilir. Erkek kısırlıklarının en önemli nedenleri arasında genetik anormallikler vardır. Genel olarak erkekte kromozom anomali oranı %6,2'dir. Eğer sperm sayısı 10 milyonun altında ise kromozom anomali olasılığı %11, eğer hiç sperm yoksa anomali oranı %21 ‘dir. Bu nedenle sperm sayılarının çok düşük olduğu kişilerde mutlaka kromozom çalışmaları yapmak gerekir.[/COLOR][/COLOR][/COLOR][/COLOR]
     
  2. Nursena

    Nursena Admin

    Bu yazı ile birlikte yumurtlamama nedenleri hakkında yeterli fikir edindim.
     
  3. Venom

    Venom Bölüm Yöneticisi

    Cok detayli anlatilmis gercekten faydali oldu epeyce tesekkurler :)
     
Kutucuğu Tıklayın:
Taslak kaydedildi Taslak silindi
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş