Göktürkler Orhun Abideleri

Konu, 'Türk ve Dünya Tarihi' kısmında Mahmut Hoca tarafından paylaşıldı.

  1. M

    Mahmut Hoca Yeni Üye

    Orhun Abideleri Nerededir
    Göktürk Abideleri Hakkında Bilgi

    Orhun Yazıtları, Göktürk İmparatorluğu'nun ünlü hükümdarı Bilge Kağan devrinden kalma altı adet yazılı dikilitaştır. Moğolistan'ın kuzeyinde, Baykal gölününü güneyinde, Orhun ırmağı vadisindeki Koşo Saydam gölü yakınlarındadır. Bu yazıtlardan Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtları, Koçho Tsaydam bölgesindeki Orhun Irmağı civarında; Bilge Tonyukuk yazıtları ise, Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarından yaklaşık 360 km uzakta, Tola Irmağı'nın yukarı yatağındaki Bayn Tsokto (Bayn Çokto) bölgesindedir. Bilge Tonyukuk yazıtlarının, (Orhun Irmağı civarında olmamasına rağmen), Orhun yazıtlarıyla birlikte düşünülmesi, anılması Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtları ile aynı döneme ait olması ve aynı konuları içermesindendir. Yazıtlar Türk dili, tarihi, edebiyatı, sanatı, töresi hakkında önemli bilgiler vermektedirler. Türk ve Türkçe adı, ilk kez Doğu Göktürkler dönemine ait bu yazıtlarda geçmektedir.

    Yazıtların üçü çok önemlidir. İki taştan oluşan Tonyukuk 716, Köl Tigin (Kültigin) 732, Bilge Kağan 735 yılında dikilmiştir. Köl Tigin yazıtı, Bilge Kağan'ın ağzından yazılmıştır. Kültigin, Bilge Kağan'ın kardeşi, buyrukçu ihtiyar Tonyukuk ise veziridir. Anıtların olduğu yerde yalnızca dikilitaşlar değil, yüzlerce heykel, balbal, şehir harabeleri, taş yollar, su kanalları, koç ve kaplumbağa heykelleri, sunak taşları bulunmuştur.

    Orhun Abideleri'ni ilk kez 1889 yılında Rus tarihçi Yardintsev bulmuştur. 1890'da bir Fin heyeti, 1891'de de bir Rus heyeti burada incelemelerde bulunmuştur. Bu heyetler yazıları çözememişlerdir. Fakat 1893 yılında Danimarkalı bilgin Vilhelm Thomsen, 38 harfli alfabeyi çözerek yazıtları okumayı başarmıştır. Alfabenin dördü sesli, dördü sessiz harften oluşur. Yazıda harfler birbirine birleştirilmez, kelimeler de birbirlerinden iki nokta üstüste konularak ayrılır. Sağdan sola ve yukarıdan aşağıya yazılır. Orhun abidelerinde yazılar yukarıdan aşağıya yazılmış ve sağdan sola doğru istiflenmiştir.


    [​IMG]


    alıntı
     
  2. M

    Misafir Misafir

    II. Türk hakanlığının (682-744 yılları) prenslerinden olup 684-731 yılları arasında yaşamıştır. Ağabeyi Bilge Kağan (683-734) ile bir çok savaşa katılmış, kahramanlıklar göstermiş, sonuçta da kahramanlığına karşı duyulan saygıdan dolayı cenazesine İstanbul’dan (Bizans) Xian’a (Chang’an, Çin’in o zamanki başkenti) varana değin bir çok ülkeden temsilciler gelmiştir. Böylesine ünlü ve kahraman olmasından dolayı da ağabeyi Bilge Kağan onun anısına bir yazıt diktirmiştir (732 yılı). Amcaları ve hakanlığın başveziri olan Tunyukuk’un yazıtı tam olarak ne zaman dikilmiştir bunu bilemiyoruz. Bilge Kağan yazıtı ise 735 yılında dikilmiştir.[/URL]
    [/B][h=1]Tarihe Işık Tutan Posterler[/h]
    TARİHİMİZİN BENGİ TAŞLARI
    20 Ekim 1915 tarihinde, Müslümanların Halifesi Osmanlı Hükümdarı Sultan V. Mehmet Reşat Han, yeryüzündeki bütün Türklerin Hakanısıfatıyla Danimarkalı dil âlimi Wilhelm Thomsen'i birinci dereceden Mecidi Nişanı ile ödüllendirir.
    Türkiye'den binlerce kilometre uzakta eski Türk yurdunda Türklüğün şahadet parmakları olarak yükselen anıtlar, bulundukları günden bu yana bütün Türk dünyasının ilgisini üzerinde toplamıştır. Bu ilgi sadece Türk Dünyası ile sınırlı kalmamış, farklı milletlere mensup birçok bilgin için cazibe merkezi olmuştur. Türk kültürünün anıt eserlerinin başında gelen bu yazılı taşlar, aynı zamanda bütün insanlığın ortak kültür değeri olarak da tescillenmiştir.
    Türk tarihinin en önemli belgelerinin başında gelen Orhun Anıtları, Göktürk İmparatorluğu’nun üç önemli ismi “Kül Tegin,’’ “Bilge Kağan” ve “Bilge Tonyukuk” adına dikilen anıt mezar taşlarıdır. Bu anıtlarda yer alan satırları okuyan Danimarkalı dil bilgini Wilhelm Thomsen’in Sultan V. Mehmet Reşat Han tarafından ödüllendirilmesi, yakın tarihimiz açısından son derece önemli işaretler taşımaktadır. Bizi hareket geçiren işte bu işarettir; ‘’milletimizin ve kültürümüzün devamlılığı’’…
    ATATÜRK’ÜN NOTU
    Kültürdeki süreklilik, milletin devamlılığı ilkesinin yegâne temel taşıdır. Kültür tekrar edildikçe çoğalır, güçlenir ve büyür. İşte bu sebeptendir ki;Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Orhun Anıtları’na dair okuduğu kitapta, “Üstte mavi gök çökmedikçe, altta yağız yer delinmedikçe senin ilini, töreni kim bozabilir ” satırlarının yanına, “Büyük Nutuk, işte bu cümleyi anlatmaktadır” diye, bizzat kendi el yazısı ile not düşmüştür. 2001 yılında Bilge Kağan Hazineleri Türk bilim heyeti tarafından bulunmuş, 2007 yılında ise Karakurum - Orhun arasında Türkiye’nin yaptırdığı yol ve anıt alanında yine Türkiye tarafından müze açılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, tarihinin derin izlerini taşıyan bu anıtlara sahip çıkmayı her dönemde büyük bir borç olarak kabul etmiş, bu borcunu layığı ile ödemek için elinden geleni yapmıştır.
    ‘’MAVİ GÖK İLE YAĞIZ YER ARASINDA’’ ORHUN ANITLARI
    Orhun Anıtları’nı önemli kılan nedenlerden biri de, tarihte ‘’Türk’’ sözünün ve adının geçtiği ilk belge olarak kabul edilmeleridir. Orhun Anıtları’nı bir anlamda Türk Tarihi’nin antik dönem belgelerinin sonuncusu olarak niteleyebiliriz. Anıtlardan sonra farklı bir medeniyet anlayışı ve kültür çevresine geçilmiştir.
    Derin kökleri binlerce yıl öncesine kadar giden Türk Milleti Orhun Anıtları zirvesine gelene kadar, kendi evren, medeniyet ve dünyaya bakış açısını taşlar üzerine kazımıştır. Günümüze kadar ulaşan, taşlar üzerinde kaya resimlerinden başlayıp, dua ve dilek içeren metinlere kadar uzanan binlerle ifade edilecek belge ve kaya yazıtı vardır.
    Bugüne kadar tarih içindeki bu kıymetli hazine birçok akademisyen, araştırmacı ve yazarın gayreti ile farklı kitaplarda buluşma şansına erişmiştir.
    Poster seti çalışması, Türk tarihinin en önemli belgesi sayılan, Türklerin taşlar üzerindeki “son sözü” ve şahikası olan Orhun Anıtları’na gitme imkânını bulamayanlara, anıtları ve kısmen de olsa oraları görsel olarak anlatmayı amaçlamaktadır.
    ORHUN ANITLARI POSTER SETİ
    Poster seti çalışması ile tarihimiz ve kültür birliğimiz açısından büyük önem taşıyan bu anıt taşlar, bir kere daha Türkiye ile kucaklaşacaktır. İşte bu amaçla iki ayrı sunum halinde hazırladığımız Orhun Anıtları Poster Seti’ni Türk ve dünya kültürünün hizmetine sunmuş bulunmaktayız.
    70 x 100 boyutunda 10 ayrı posterden oluşan birinci set, Kültigin Anıtı ile Tonyukuk Anıtı I. Taş’ın doğu – batı – kuzey – güney yüzleri ile Tonyukuk Anıtı II. Taş batı ve güney yüzlerini içermektedir. Bu setin amacı, yazıtların aslından okunabilmesini sağlamaktır.
    50 x 70 boyutunda 20 ayrı posterden oluşan ikinci set ise birinci set ile aynı özellikleri içermekle birlikte, anıtların çevresi ve 2001 yılında Türk bilim adamlarının yaptığı kazı çalışması ile ortaya çıkarılan ve bugün Ulan Bator müzesinde sergilenen Bilge Kağan Hazinesi’nden örnekleri içermektedir.
    Fotoğraf altlarına düşülen küçük notlarda sadece fotoğrafın kimliği belirtilmiş, okuma bilgilerinin hiç biri özellikle koyulmamıştır. Günümüz Türkçesi ile yazıtların okumaları ayrı bir kitapçık olarak eklenmiştir. Bu bakımdan da İlköğretimden liselere ve Üniversitelere de ders aracı olabilecek bir kaynaktır.
    Poster sunumunda yer alan fotoğraflar içinde Kül Tegin anıtı ayrı bir anlam taşımaktadır. Servet Somuncuoğlu’nun 2006 yılında gerçekleştirdiği fotoğraf çekimleri esnasında açık alanda yer alan Kül Tegin Anıtı, 2007 yılında Türkiye tarafından yaptırılan müzede koruma altına alınmıştır. Bu yönü ile Kül Tegin Anıtı fotoğrafları ayrı bir anlam taşımaktadır.
    Doğu Göktürk Kağanlığının kuruluşunda önemli rol oynayan Kül Tegin adına (732), yine devletin kuruluşunda büyük görevler üstlenen Bilge Tonyukuk adına (725) ve devletin kurucusu Bilge Kağan adına (735) yılında dikilen anıtlar, insanlık ve Türk Milleti adına sonsuza uzanan seslerdir.
    Orhun Anıtları; Türk tarihinin en önemli belgelerinin başında gelir. Dünya kültür mirası içinde de önemli yer tutmaktadır ve kültür tarihimizin taşlar üzerine yazılı anıt belgeleridir.
     
Kutucuğu Tıklayın:
Taslak kaydedildi Taslak silindi
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş